اکریلیک اسید

توضیحات

اسید اکریلیک از مهم‌ترین مواد اولیه شیمیایی در گروه ترکیبات آلی به شمار می‌آید و نقش کلیدی در طیف گسترده‌ای از صنایع دارد. به دلیل همین کاربردهای فراوان، حجم مبادلات و مصرف آن همواره بالا بوده و بسیاری از تولیدکنندگان و واحدهای صنعتی به آن وابسته‌اند. این ماده معمولا با رنگ سفید متمایل به آبی عرضه می‌شود و ویژگی‌های واکنشی آن باعث شده در فرایندهای مختلف تولیدی جایگاه ویژه‌ای داشته باشد. در ادامه به کاربردهای اصلی اسید اکریلیک پرداخته می‌شود تا تصویر روشن‌تری از اهمیت این ماده ارائه شود.

خرید اکریلیک اسید

امیدان بسپار آسیا امروز به‌عنوان یکی از تأمین‌کنندگان معتبر مواد شیمیایی در کشور فعالیت می‌کند و مجموعه گسترده‌ای از مواد شیمیایی صنعتی و آزمایشگاهی را از برندهای شناخته‌شده در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌دهد. برای دریافت اطلاعات تکمیلی یا هماهنگی‌های بیشتر، می‌توانید با تیم پشتیبانی ما در تماس باشید.

فروش اکریلیک اسید

برای دریافت اطلاعات مربوط به شیوه فروش این محصول و ثبت سفارش، می‌توانید با واحد فروش امیدان بسپار آسیا تماس بگیرید تا همکاران ما راهنمایی‌های لازم را در اختیارتان قرار دهند.

قیمت اکریلیک اسید

برای دریافت قیمت روز این محصول، کافی است با کارشناسان واحد فروش ما در تماس باشید تا اطلاعات دقیق و به‌روز را در اختیارتان قرار دهند.

اسید اکریلیک چیست؟

اسید اکریلیک با نام‌هایی مانند اسید پروپن، اسید ۲‑پروپنوئیک و اسید وینیل فرمیک نیز شناخته می‌شود و در حالت خالص معمولا بی‌رنگ است، هرچند بویی تند و نافذ دارد و به‌عنوان ماده‌ای قابل‌اشتعال و خورنده طبقه‌بندی می‌شود.
فرمول شیمیایی آن C₃H₄O₂ است و قابلیت حل شدن یا ترکیب شدن با موادی مانند آب، الکل‌ها، استون، کلروفرم، اتر، بنزین و بسیاری حلال‌های آلی دیگر را دارد. ارزش صنعتی این ترکیب به دلیل نقش آن به‌عنوان واسطه‌ای کلیدی در تولید طیف گسترده‌ای از محصولات مصرفی و صنعتی بسیار بالاست؛ به همین دلیل همواره میزان تقاضا و خرید و فروش اسید اکریلیک در بازار قابل‌توجه است.

مشخصات اسید اکریلیک

پیش از هرگونه اقدام برای خرید یا استفاده از اسید اکریلیک، لازم است ویژگی‌ها و رفتار این ماده را به‌طور کامل بشناسید تا بتوانید آن را در شرایط ایمن و مطابق استانداردهای صنعتی به کار ببرید.
(برای دریافت راهنمایی تخصصی می‌توانید با کارشناسان فنی امیدان بسپار آسیا در ارتباط باشید.) در ادامه، جدول مشخصات فنی این ترکیب ارائه شده است تا دید دقیق‌تری نسبت به خصوصیات آن داشته باشید.

انحلال‌پذیری این ترکیب به‌گونه‌ای است که در اتانول، آب، اسید استیک و اتیل‌اتر به‌خوبی حل می‌شود و در حلال‌هایی مانند بنزن، کربن تتراکلرید و استون نیز قابلیت حل شدن دارد.

ساختار مولکولی اسید اکریلیک به صورت زیر نمایش داده می‌شود:

CH₂=CH–COOH

فرایند تولید اکریلیک اسید

فرایند تولید این ماده بر پایه اکسیداسیون پروپیلن در فاز بخار طراحی شده است، اما مسیر واکنشی آن تنها به یک مرحله محدود نمی‌شود. در گام نخست، پروپیلن در حضور کاتالیست‌های ویژه به آکرولین تبدیل می‌شود. سپس جریان حاصل وارد راکتور دوم شده و آکرولین طی واکنش‌های تکمیلی اکسیداسیون به اسید اکریلیک با خلوص صنعتی تبدیل می‌گردد.
این دو مرحله به‌صورت پیوسته و تحت کنترل دقیق دما، فشار و ترکیب گازها انجام می‌شود تا بازده واکنش بالا و کیفیت محصول نهایی تضمین شود. در ادامه، جزئیات هر مرحله و شرایط عملیاتی آن با دقت بیشتری بررسی خواهد شد.

مرحله ی واکنش

پروپیلن پس از مخلوط شدن با بخار و هوا وارد یک سامانه اکسیداسیون دو مرحله‌ای می‌شود. در گام نخست، این مخلوط در حضور کاتالیست مناسب به آکرولین اکسید می‌گردد و سپس جریان حاصل به مرحله دوم هدایت شده و آکرولین طی واکنش اکسیداسیون بعدی به اسید اکریلیک تبدیل می‌شود. هر دو واکنش در راکتورهای لوله‌ای با بستر ثابت انجام می‌گیرند.
واکنش‌ها ماهیت گرمازا دارند و انرژی آزادشده برای تولید بخار فرآیندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از خروج از راکتورها، جریان به برج خنک‌کننده منتقل می‌شود تا اسید اکریلیک در فاز آبی جذب شود. بخشی از گازهای خروجی بالای برج نیز دوباره به مرحله اول بازگردانده می‌شود تا بازده فرآیند افزایش یابد. محلول آبی حاصل در نهایت به واحدهای پایین‌دستی ارسال می‌شود تا ویژگی‌ها و خلوص آن به سطح مورد نیاز صنعتی برسد.

بهبود خواص محصول

محلول حاصل از مرحله قبل وارد بخش استخراج می‌شود تا اسید اکریلیک از فاز آبی جدا گردد. در این مرحله، جداسازی از طریق استخراج مایع–مایع و با استفاده از یک حلال مناسب انجام می‌گیرد. بخش بالایی استخراج‌کننده که غنی از اسید اکریلیک است، به ستون بازیافت حلال منتقل می‌شود تا یک جریان دو فازی تشکیل شود. پس از جداسازی، فاز آلی که عمدتاً شامل حلال است دوباره به واحد استخراج بازگردانده می‌شود و فاز آبی همراه با رافینیت ترکیب شده و برای کاهش اتلاف حلال به برج اسپیلیتر فرستاده می‌شود.
در ادامه، جریان خروجی از پایین ستون بازیافت حلال به ستون تولید اسید اکریلیک خام تزریق می‌شود. محصول تغلیظ‌شده از بخش پایینی این ستون برداشت می‌گردد. جریان بالایی ستون نیز معمولاً حاوی اسید استیک و سایر ناخالصی‌های سبک است و برای جداسازی و بازیابی بیشتر به واحد بازیافت منتقل می‌شود.

مرحله ی خالص سازی

در این مرحله، جریان تغلیظ‌شده‌ای که از ستون اسید اکریلیک خام به‌دست می‌آید، وارد ستون محصول می‌شود. از بخش بالایی این ستون، گرید استری اسید اکریلیک جدا شده و برداشت می‌گردد. جریان خروجی از پایین ستون نیز به دیمرایزر هدایت می‌شود تا ناخالصی‌های دیمری که طی فرآیند تشکیل شده‌اند، به ترکیبات مطلوب تبدیل شوند.
محصول خروجی دیمرایزر سپس به برج استریپر منتقل می‌شود تا اجزای سنگین و ناخالصی‌های پایانی از آن جدا گردد. در نهایت، اسید اکریلیک به‌صورت خالص و قابل‌استفاده از پایین برج استریپر خارج می‌شود. جریان بالایی ستون‌ها نیز که معمولاً شامل اسید استیک و ناخالصی‌های سبک است، برای بازیابی و جداسازی بیشتر به واحد مربوطه ارسال می‌شود.

ذخیره سازی و نگه داری

این ماده را می‌توان در ظروف فولاد ضدزنگ، تانکرهای آلومینیومی و همچنین درام‌های پلی‌اتیلنی حمل و نگهداری کرد.
اسید اکریلیک نسبت به گرما و نور مستقیم خورشید حساس است و باید در محیطی خنک، خشک و دور از تابش مستقیم نور ذخیره شود.
این ترکیب قابلیت پلیمریزه شدن دارد و این فرایند می‌تواند تحت تابش نور آغاز شود. همچنین در حضور اکسیدکننده‌های قوی مانند هیدروژن پراکسید و اسید نیتریک، پلیمریزاسیون ممکن است به‌صورت شدید و ناگهانی رخ دهد.
در حمل‌ونقل این ماده باید توجه داشت که اسید اکریلیک در دسته مواد خطرناک، خورنده و آسیب‌زننده به محیط زیست قرار می‌گیرد؛ بنابراین رعایت نکات ایمنی و استانداردهای نگهداری ضروری است.
نگهداری این ماده در دماهای بالاتر از ۴۰ درجه سانتی‌گراد باید به‌طور کامل اجتناب شود تا از بروز واکنش‌های ناخواسته و خطرناک جلوگیری گردد.

مهم ترین کاربرد اسید اکریلیک

اسید اکریلیک به دلیل واکنش‌پذیری بالا و قیمت اقتصادی، به یکی از مواد پایه در بسیاری از فرایندهای صنعتی تبدیل شده است. این ماده در تولید محصولات شوینده و بهداشتی نقش کلیدی دارد و در فرمولاسیون انواع پاک‌کننده‌های لباس، ظروف و محصولات مراقبت شخصی به کار می‌رود. در صنایع رنگ و رزین نیز به عنوان جزء اصلی برای ساخت پوشش‌های صنعتی، رنگ‌های ساختمانی و رزین‌های تخصصی استفاده می‌شود.

در حوزه پلیمر و لاستیک، اسید اکریلیک پایه تولید انواع لاستیک‌های مهندسی، پلاستیک‌ها و پلیمرهای سوپر جاذب است؛ موادی که در پوشک، محصولات بهداشتی، بسته‌بندی مواد غذایی و بسیاری از تجهیزات پزشکی مانند قرص‌های روکش‌دار کاربرد دارند. این ماده همچنین در تولید ژل‌ها، چسب‌ها، رزین‌ها و مواد کامپوزیتی نقش مهمی ایفا می‌کند.

صنایع نساجی و پوشاک از اسید اکریلیک برای بهبود کیفیت الیاف، افزایش دوام پارچه و ایجاد ویژگی‌های خاص مانند جذب بهتر رنگ بهره می‌برند. در صنعت چرم‌سازی نیز این ماده برای بهبود خواص ظاهری و مکانیکی چرم استفاده می‌شود. علاوه بر این، در تولید فرش و موکت، اسید اکریلیک در ترکیبات پشتی و تثبیت‌کننده‌ها حضور دارد.

در بخش ساختمان، این ماده در ساخت انواع مصالح، افزودنی‌های بتن و پوشش‌های محافظتی کاربرد گسترده‌ای دارد. همچنین در تصفیه روغن، به عنوان واسطه شیمیایی در واکنش‌های مختلف، و حتی در ترکیبات موجود در تنباکوی سیگار و قلیان یافت می‌شود.

با وجود این گستردگی، موارد ذکرشده تنها بخشی از کاربردهای اسید اکریلیک هستند. قیمت مناسب و قابلیت استفاده در فرمولاسیون‌های متنوع باعث شده این ماده به یکی از پرمصرف‌ترین ترکیبات پایه در صنایع مختلف تبدیل شود.

بازار جهانی اکریلیک اسید

محصول اصلی و استرهای مشتق‌شده از آن در زمره مونومرهای بسیار مهم و سازگار قرار می‌گیرند؛ موادی که در فرمولاسیون هزاران نوع پلیمر با کارکردهای متفاوت به‌عنوان جزء پایه به کار گرفته می‌شوند.

کاربردهای این ترکیبات بیشتر در نقش سوپر‌جاذب‌ها، عوامل افزایش‌دهنده ویسکوزیته، پراکنده‌سازها، مواد شوینده و سایر افزودنی‌های عملکردی دیده می‌شود و همین تنوع عملکرد، آن‌ها را به یکی از اجزای کلیدی در صنایع مختلف تبدیل کرده است.

خطرات اکریلیک اسید

این ماده دارای مجموعه‌ای از خطرات ایمنی است که باید هنگام نگهداری و استفاده از آن به‌طور جدی رعایت شود. مایعات و بخارات آن قابلیت اشتعال بالایی دارند و تماس مستقیم می‌تواند موجب سوختگی شدید پوستی و آسیب جدی به چشم شود. استنشاق بخارات نیز احتمال ایجاد تحریکات تنفسی را افزایش می‌دهد. این ترکیب برای موجودات آبزی بسیار سمی است و ورود آن به محیط‌های آبی می‌تواند آسیب‌های جدی ایجاد کند.

نگهداری این ماده باید در محیطی خنک و دور از هرگونه منبع حرارتی انجام شود. قرار گرفتن در کنار جرقه، شعله یا سطوح داغ خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد. هنگام کار با این ماده، از کشیدن سیگار خودداری شود تا از هرگونه خطر اشتعال جلوگیری گردد.